كرد و در بر گرفت،- الحدِيثَ: سخن را پذيرفت و حفظ كرد،- الأمْرَ: آن كار را انجام داد و درك كرد؛ «لا يَعِي ما يقولُ» :
آنچه را كه ميگويد انجام نميدهد،- تِ الأُذُنُ: گوش شنيد،- القيحُ في الجرح: چرك در زخم جمع شد،- الجرحُ: چرك زخم روان شد،- العَظْمُ: استخوان شكسته جوش خورد.
[وعي] : بانگ و فرياد و خروش.
=الوُعَاء-
ج أَوْعِيَة و جج أَوَاعٍ [وعي] : ظرف، كاسه.
=الوِعَاء-
ج أَوعِيَة و جج أَوَاعٍ: ظرف، آنچه كه در آن چيزى جمع و نگهدارى كنند.
=الوِعَائِيَّات-
[وعي] : «وِعائِيَّات البزورِ» ، و يقال لها أَيضًا «مَسْتورات البزورِ» : گياهانى كه تخم آن داخل غلاف و پوشيده باشد مانند بادام.
=الوَعَّاظ-
اسم مبالغه (الوَاعِظ) است.
=الوُعَاق-
صدائى كه به هنگام راه رفتن ستور از شكم آن شنيده شود يا صداى هر چيزى.
=وَعَبَ-
-وَعْبًا الشي ءَ: همه آن چيز را گرفت.
=الوَعْب-
ج وِعَاب: كوچه پهن و فراخ.
=وَعِثَ-
يَوْعَثُ وَعْثًا و وَعَثًا الطريق: عبور از راه سخت شد،- الأمْرُ كار در هم آميخت و تباه شد،- وَعَثًا تْ يَدُهُ: دست او شكست.
=وَعُثَ-
يَوْعُثُ وُعُوثَةً الطريقُ: مرادف (وَعِثَ) است،- الأَمْرُ: كار در هم آميخت و تباه شد.
=الوَعْث-
مص،،- ج وُعُث و وُعُوث: استخوان شكسته، لاغرى، دشوار و سخت، راه سخت و دشوار، هر كار دشوارى؛ «امْرٌ وَعْثٌ» : كارى دشوار.
=الوَعِث-
«أَمْرٌ وَعِثٌ» : كارى كه در هم بر هم و تباه شده باشد.
=الوَعْثاء-
رنج و سختى، هر خوى زشتى.
=وَعَد-
-وَعْدًا وِعَدةً و مَوْعِدًا و مَوْعِدَةً و مَوْعُودًا و مَوْعودَةً فلانًا الأمرَ و بالأَمر: آن كار را به او وعده و نويد داد،- تِ الْأرضُ: زمين نويد خير و بركت داد،- وعيدًا الرجُلَ: آن مرد را تهديد كرد،- الفحلُ: شتر نعره كشيد.
=الوَعْد-
مص، عهد و پيمانى كه بدان وفا نشود. گويند كه اين كلمه جمع ندارد و نيز گفته اند كه جمع آن (وُعُود) مى باشد.
=وَعَرَ-
-وَعْرًا و وُعُورًا المكانُ: آنجاى سفت و سخت شد و راه رفتن در آن دشوار گرديد،- وَعْرًا فلانًا: از بر آوردن خواسته و نياز فلانى خوددارى كرد.
=وَعِرَ-
يَوْعَرُ و يَعِرُ وَعَرًا المكانُ: مرادف (وَعَرَ) است.
=وَعُرَ-
يَوْعُرُ وَعَارَةً و وُعُورَةً المكانُ: مرادف (وَعِرَ) است.
=وَعَّرَ-
تَوْعِيرًا [وعر] المكانَ: آن جاى را سفت و سخت كرد، آن جاى را وحشتناك كرد،- الرّجُلَ: نياز او را بر نياورد، او را از نظرى كه داشت باز داشت و منصرف نمود،- المتكلِّمَ: سخن گوينده را قطع كرد.
=الوَعْر-
ج أَوْعُر و وُعُور و أَوْعار و وُعُورَة: جاى ترسناك و وحشتناك، جاى سخت و سنگلاخ بر خلاف زمين هموار و نرم، «مَكانٌ وَعْرٌ و طَريقٌ وَعْرٌ و مطلَبٌ وَعْرٌ» : جاى سخت و راه ناهموار و موضوعى ناهنجار؛ «رجُلٌ وَعْرُ المعروفِ» : مرد كم خير.
=الوَعِر-
ج أَوْعَار: زمين سنگلاخ، ضد نرم.
=الوَعْرِيّ-
من الكلام: سخن ناموزون كه مخالف ذوق و ناپسند باشد.
=وَعَزَ-
-وَعْزًا إليهِ في كذا أَن يفعلَهُ أو يتركَهُ: به او اشاره نمود كه كارى را انجام بدهد يا ندهد.
=وَعَّزَ-
تَوْعِيزًا [وعز] إليهِ في كذا أَن يفعلَهُ أو يتركَهُ: مرادف (وَعَزَ) است.
=وَعَظَ-
-وَعْظًا و عِظَةً هُ: او را پند داد، نصيحت كرد، او را به توبه و توجه بدرگاه خدا و نيكو كردن اخلاق راهنمائى و تشويق كرد.
=الوَعْظَة-
ج وَعْظات: يك بار پند و اندرز دادن، سخنان واعظ.
=وَعَقَ-
-وَعْقًا و وُعَاقًا و وَعِيقًا الفرسُ: از شكم اسب هنگام راه رفتن صدائى شنيده شد.
=وَعَكَ-
-وَعْكًا و وَعْكَةً الحرُّ: گرما سخت شد،- الرّجُلُ: آن مرد از سختى بيمارى يا خستگى رنجور شد،- تْهُ الحُمَّى: تب بر او سخت شد و ويرا رنجور كرد،- وَعْكًا الشي ءَ: آن چيز را خورد كرد،- الشي ءَ في التراب: آن چيز را در خاك ماليد،- تِ الإِبلُ عِند الحَوض: گله هاى شتر بر سر آب ازدحام كردند.
=الوَعْك-
مص، مرادف (الوَعِك) است.
=الوَعِك-
آنكه دچار بيمارى شده باشد.
=الوَعْكَة-
مص، اسم مره از (وَعَكَ) ، آرامش باد و سختى گرما، جنگ قهرمانان، بر زمين افتادن سخت بهنگام دويدن، بيمارى؛ «وعْكَةُ الحُمّى» : سختى تب؛ «وعكةُ الأمر» : سختى كار و دشوارى.
=وَعَلَ-
-وَعْلًا الرجُلُ: آن مرد بر جاى بلند ايستاد و مُشرف بر ديگران شد.
=الوَعْل-
مص، بزرگوار، پناهگاه،- ج أوعال و وُعُول و وُعُل و وَعِلَة و مَوْعَلَة (اين دو كلمه آخر اسم جمع اند) (ح) : بُز كوهى كه داراى دو شاخ نيرومند بشكل شمشير مى باشد.
=الوُعِل-
ج أَوْعَال و وُعُول و وُعُل و وَعِلة و مَوْعَلَة (و الأَخيران اسما جمعٍ) (ح) : مرادف (الوَعْل) است.
=الوَعِل-
ج أَوْعَال و وُعُول و وُعُل و وَعِلَة و مَوْعَلَة (و الأخيران اسما جمع) (ح) : مرادف (الوَعْل) است.
=الوَعْلَة-
جايگاه بلند از كوه،- من الْقَمِيص: مادگى دگمه پيراهن؛ «وَعْلَةُ الإبريق» : دسته آفتابه.
=الوَعِلَة-
اسم جمع است براى (الوَعِل) :
بز كوهى،- وَعِلَات و وِعَال (ح) : مؤنث (الوَعِل) است.
=وَعَمَ-
-وَعْمًا الديارَ: به خانه و كاشانه خود درود فرستاد و گفت «انعمي» : پر بركت باشى و از اين قبيل است «عِمْ صباحًا» :
صبح بخير و «عِمْ مساءً» شب بخير.
=وَعِمَ-
-وَعْمًا الديارَ: مرادف (وَعَمَ) است.
=الوَعْوَاع-
[وعوع] : مص، صداى شغال يا