اين واژه ضدّ (السَّعِيد) است.
سنگ بزرگ كه از كوه سرازير شود، و در زبان متداول بر سنگ كوچك اطلاق مى شود.
=الشُّقَيْفَات-
زنگ بشكن كه معمولًا از مس ساخته مى شود و رقص كننده يكى را در انگشت ابهام و ديگرى در انگشت وسطى درمىورد و بهنگام رقص آن دو را با هم مى نوازد و صداى موزونى از آن برمىيد.
اين تعبير در زبان متداول رايج است.
=الشَّقِيق-
نيمى از چيزى كه بطور مساوى بريده شده باشد،- ج أَشِقَّاء: برادر از يك
الشَّك-
مص،- ج شُكُوك: گمان كه بر خلاف يقين است؛ «بِلَا شَكٍّ» : بى شك؛ «لَا شَكَّ» :
شكى نيست؛ «مِنْ دونِ شَكٍّ» : بى داشتن شك؛ «لَا سَبيلَ الى الشَّكِّ فيهِ» : بدون شك و ترديد در آن؛ «لا يَتَطَرَّق اليهِ الشَّكُّ» : شك و ترديد بخاطر او خطور نمى كند، شكاف كوچك كه در استخوان پديد آيد، داروى كشنده ى موش.
=الشِّك-
(ت) : چِك، حواله ى پولى. اين واژه انگليسى است.
=شَكَا-
-شَكْوَى و شَكْوًا و شَكَاةً و شَكَاوَةً و شِكَايَةً و شَكِيَّةً [شكو] إليه زَيْدًا: از زيد نزد او شكايت كرد،- الأَمْرَ اوِ الْعِلَّةَ: از آن امر يا بيمارى شكايت كرد،- مرضَهُ لِلطَبيب: بيمارى خود را براى پزشك شرح داد،- امْرَهُ الى اللّهِ: از امر خود نزد خدا شكايت نمود،- شَكْوًا وَ شَكْوى و پدر و مادر، برادر تنى، همسان، آنكه با ديگرى در رابطه اى نَسَبى يا زبان يا دين مشترك باشد؛ «الشَّعْبُ الشَّقِيقُ» : ملّت برادر يا هم كيش.
=الشَّقِيقَة-
ج شَقَائِق: خواهر،- (طِب) : دردى است كه در نيمى از سر پديد آيد، باران تند و سخت و بسيار،- مِن البَرْقِ: برق كه در افق آشكار شود؛ «شَقَائِقُ النعْمَان» (ن) :
گياهى است از تيره ى شقايقها كه به آن (گلِ شقايق نعمان) گويند و به رنگ زيباى سرخ است.
=شَكَّ-
-شَكًّا [شكّ] في الأمر: در آن امر شك كرد،- عَلَيهِ الْأَمْرُ: امر بر او مشتبه شد،- هُ بِالرّمْح: با نيزه او را زد و استخوان او را شكافت،- تِ الشَّوكةُ رِجْلَهُ: خار به پاى او فرو رفت،- اليهِ الْبِلادُ: كشور را به سوى او پيمود،- في السِّلاح: غرق در اسلحه شد،- الشي ءَ إِلى الشَّي ءِ: آن چيز را به چيز ديگرى پيوست كرد،- الخيَاطُ الثّوبَ: خياط جامه را با كوكهاى درشت دوخت،- القَومُ بُيُوتَهم: آن قوم خانه هاى خود را در يك رديف ساختند،- اللُؤْلُؤَ او الخِزَزَ: مهره يا مرواريد را به رشته كشيد.
شَكَا
المَرَضُ فلانًا: بيمارى فلانى را دردمند كرد.
=شَكَى-
-شَكْيًا [شكي] اليهِ: نزد او شكايت برد.
=شَكَّى-
تَشْكِيَةً [شكو] الشّاكيّ: دادخواست شاكى را پذيرفت.
=الشَّكَاء-
[شكو] : بيمارى.
=الشَّكَاة-
[شكو] : مص، بيمارى، عيب و نقص.
=الشَّكَارَة-
آنچه را كه مباشر زمين براى خود از زمين مالك كشت كند. اين واژه در زبان متداول رايج است، آن مقدار از پيله هاى كرم ابريشم كه وسيله ى نانوا يا افراد خانواده تربيت شود و برگهاى توت كه براى غذاى آنها گرد آورند.
=الشِّكَاك-
[شكّ] : «بيوتٌ شِكَاكٌ» : خانه هاى رديف باهم.
=الشَّكَاكَة-
[شكّ] : ناحيه اى از زمين.
=الشِّكَال-
ج شُكُل: بندى كه با آن پاهاى ستور را بندند، تسمه اى كه ميان دست و پاى ستور بندند، بند ميان تنگ پالان و زير شكم پالان ستور.
=الشُّكَّة-
[شكّ] : دورى و مسافت.
=الشَّكَّة-
[شكّ] : اسم مرّه از (شّكَّ) است، و در زبان متداول بمعناى درد شديدى است كه در سينه يا پهلو يا دوش انسان پديد آيد.
=الشِّكَّة-
ج شِكَك [شكّ] : اسم نوع است از (شَكَّ السِّلاح) ، پاره چوبى كه در سوراخ تيشه يا تبر گذارند تا دسته ى آن محكم شود.
=شَكَرَ-
-شُكْرًا و شُكُورًا و شُكْرَانًا الرجُلَ و له (باللام أفصح) : از آن مرد به خاطر محبتهائى كه كرده بود سپاسگزارى كرد.
=الشُّكْر-
مص؛ «شُكْرًا لَكَ» : سپاس و درود بر تو؛ «شَكَرَهُ شُكْرًا جَزِيلًا» : از او بى حد و حصر سپاسگزارى كرد.
=الشَّكْرَى-
مؤنث (الشَّكْرَان) است؛ «عينٌ شَكْرَى» : چشم پر از اشك.
=الشَّكْرَان-
ج شُكَارَى و شَكَارَى من الضروع:
پستان پر از شير.
=الشَّكْرَة-
اسم مرّه از (شَكَرَ) است، پستان پر از شير يا پر شدن پستان از شير.
=الشَّكَرِيَّة-
پُر شدن پستان از شير.
=شَكُسَ-
-شَكَاسَةً: خشن و بد اخلاق شد، بخيل شد.
=شَكِسَ-
-شَكَسًا: مترادف (شَكُسَ) است.
=الشَّكُس-
ج شُكَس: مترادف (الشَّكِس) است.
=الشَّكِس-
ج شُكْس: بد اخلاق، بخيل.
=شَكَّكَ-
تَشْكِيكًا هُ: او را به شك و ترديد انداخت.
=شَكَلَ-
-شَكْلًا الأمرُ: آن امر مشتبه شد،- العِنَبُ: انگور آغاز به رسيدن كرد،- تِ المرأَةُ شَعْرَها: آن زن موى سر خود را به چپ و راست بافت،- الكِتَابَ: بر روى كلمات كتاب اعراب گذارد،- الدَّابَةً بالشكَالِ: پاى ستور را با بند بست،- فلانٌ المَسْألةَ عِند العَامَّة:
مسأله يا موضوع را با اشكال دانست و حل نشد. اين تعبير در زبان متداول رايج است.
=شَكِلَ-
-شَكَلًا: چشمانش مادرزادى سرخ شد،- الشي ءُ: در سفيدى آن چيز سرخى پديد آمد،- تِ الْمرأةُ: آن زن ناز و كرشمه كرد.
=شَكَّلَ-
تَشْكِيلًا الأمرُ: آن امر مشتبه شد، آن كار پوشيده شد،- العِنبُ: انگور آغاز به رسيدن كرد،- تِ الْمَرأةُ شَعْرَها: آن زن موى سر خود را به طرف چپ و راست بافت،-